Na een verborgen leven van 150 jaar brengt de tentoonstelling ‘Back on Senne’ in het Riolenmuseum de Zenne terug tot leven. De kunstenaars Romain Tardy en Coline Cornélis ontwikkelden hierbij een meeslepende licht- en klankinstallatie die het ecologisch thema van de verborgen rivier op een artistieke manier vertaalt.
Verborgen stroom
Ooit stroomde de Zenne doorheen het centrum van Brussel en speelde ze een belangrijke rol als waterweg voor handel en nijverheid. In de 19e eeuw was de Zenne door toegenomen verstedelijking en vervuiling echter vervallen tot een open riool met regelmatige overstromingen, stank en gezondheidsrisico’s als gevolg. Om het leefklimaat te verbeteren en epidemieën en wateroverlast te vermijden besloot de stad in 1865 om de rivier te overwelven. De rivier werd in Brussel in ondergrondse kokers geplaatst en verdween uit het stadsbeeld. Het stadscentrum kreeg een nieuw elan met brede boulevards en imposante gebouwen.
Het Riolenmuseum
Twee voormalige neoclassicistische tolhuisjes aan de Anderlechtsepoort herbergen het Riolenmuseum. Bezoekers gaan binnen in het ene tolhuisje en na een verkenning van de Brusselse ondergrondse netwerken, kom je buiten in het andere. Ertussen maak je kennis met de geschiedenis van de Zenne, zie je o.a. hoe overstromingen bestreden werden en wat de taak was van de rioolwerkers. Het museumparcours nodigt ook uit om even stil te staan bij ons waterverbruik, onze impact op onze leefomgeving en de watercyclus in de stad. Een paar meter lager wandel je langs de mysterieuze Zenne, de enige plek in de Brusselse Vijfhoek waar de rivier nog zichtbaar is, en daal je af in de nog werkende rioolcollector van de Bergensesteenweg.. Dankzij de geanimeerde audioguide kan je het Riolenmuseum op een informatieve en ludieke manier op je eigen tempo ontdekken. Met de interactieve standen voor jong en oud is een bezoek aan het Riolenmuseum ook een leuke familie uitstap.
Back on Senne
In de tentoonstelling ‘Back on Senne’ verschijnt de Zenne opnieuw als levend en dynamisch en met een groot regeneratief vermogen. Door de ingebruikname van twee waterzuiveringsstations in 2001 en 2007 verbeterde de waterkwaliteit aanzienlijk. De terugkeer van vissoorten en de vestiging van bevers illustreren haar weerbaarheid en het potentieel om opnieuw een zichtbare en betekenisvolle plek in de stad in te nemen. Via actuele thema’s zoals klimaatadaptatie, stadsverkoeling en waterbeheer, verbeeldt de tentoonstelling een toekomst voor de vergeten stroom.
Digitale kunst
Het hoogtepunt van ‘Back on Senne’ is ongetwijfeld de meeslepende installatie op de zichtbare Zenne. De kunstenaars Romain Tardy en Coline Cornélis baseerden zich hiervoor op audiovisuele opnames van de rivier, haar reflecties, bewegingen, resonanties en de vaak verborgen levensvormen in de rivier. Via laserprojecties en ruimtelijk geluid worden bezoekers onderaan in het museum volledig ondergedompeld in het verhaal van de Zenne. Live milieudata uit het Flowbru-netwerk sturen de licht- en klankinstallatie aan, zodat je nooit twee keer hetzelfde ziet of hoort.
Praktisch: Back on Senne in het Riolenmuseum, Anderlechtsepoort loopt vanaf 7 februari 2026 tot en met 3 januari 2027. Het museum voorziet een boeiend programma met tal van activiteiten, intergenerationele workshops, gegidste wandelingen…
Info en tickets: http://sewermuseum.brussels